1. Σεξουαλικότητα στην τρίτη και στην τέταρτη ηλικία

Είναι γνωστό ότι πολλά ηλικιωμένα άτομα είναι σεξουαλικώς ενεργά, με τις σχετικές μελέτες να επισημαίνουν, ωστόσο, πως τα ποσοστά είναι μειωμένα συγκριτικά με νεότερες πληθυσμιακές ομάδες. Είναι επίσης γνωστό ότι η σεξουαλική δραστηριότητα έχει διευρυμένη έννοια προϊούσης της ηλικίας: για τους  μεγαλύτερης ηλικίας ενηλίκους, το σεξ δεν ισοδυναμεί απαραίτητα με συνουσία, και περιλαμβάνει πρακτικές τις οποίες οι νεώτεροι μπορεί να μην θεωρούν ως σεξουαλικές.

   Εισαγωγή

Είναι γνωστό ότι πολλά ηλικιωμένα άτομα είναι σεξουαλικώς ενεργά, με τις σχετικές μελέτες να επισημαίνουν, ωστόσο, πως τα ποσοστά είναι μειωμένα συγκριτικά με νεότερες πληθυσμιακές ομάδες. Είναι επίσης γνωστό ότι η σεξουαλική δραστηριότητα έχει διευρυμένη έννοια προϊούσης της ηλικίας: για τους  μεγαλύτερης ηλικίας ενηλίκους, το σεξ δεν ισοδυναμεί απαραίτητα με συνουσία, και περιλαμβάνει πρακτικές τις οποίες οι νεώτεροι μπορεί να μην θεωρούν ως σεξουαλικές.

Η σεξουαλική δραστηριότητα στη γεροντική ηλικία, όταν γίνεται με συναίνεση και προκαλεί ευχαρίστηση, μπορεί να έχει οφέλη τόσο σε επίπεδο μεμονωμένων ατόμων όσο και σε επίπεδο ζευγαριού. Η σεξουαλική δραστηριότητα, θεωρούμενη ως μέτριας έντασης σωματική άσκηση, μπορεί να αποβεί ωφέλιμη για τη σωματική υγεία. Επίσης, μπορεί να βελτιώσει την ψυχική ευεξία, καθώς δημιουργεί δεσμούς εγγύτητας με ένα άλλο πρόσωπο. Πέραν του ότι προσφέρει ευχαρίστηση, η σεξουαλική δραστηριότητα μπορεί να ενισχύσει τη σχέση μεταξύ των δύο συντρόφων.

Παρά ταύτα, τα ηλικιωμένα άτομα ενδέχεται  να βιώνουν εμπόδια προς τη σεξουαλική έκφραση εξαιτίας στερεοτύπων του ηλικισμού  τα οποία υπάρχει περίπτωση να έχουν εσωτερικεύσει. Για παράδειγμα, μπορεί  να αισθάνονται πως, στην ηλικία τους, δεν θα έπρεπε να ενδιαφέρονται για το σεξ. Εκτός από τους ίδιους τους ηλικιωμένους, γιατροί, νοσηλευτές και άλλοι επαγγελματίες μπορεί επίσης να έχουν εσωτερικεύσει τέτοιες απόψεις, και να θεωρούν πως τα ηλικιωμένα άτομα δεν ενδιαφέρονται για το σεξ. Μεταξύ των επιπλοκών  που δημιουργούνται από αυτά τα στερεότυπα περιλαμβάνονται και η μη έκφραση σεξουαλικότητας εκ μέρους των ηλικιωμένων λόγω του φόβου της μομφής,  και η μη αναζήτηση και αποδοχή αρωγής για τέτοια θέματα.  

Ιστορικά, σεξουαλική δραστηριότητα και ύστερη ενήλικη ζωή ήταν θέματα ασυμβίβαστα στο δημόσιο λόγο και αυτή η βαθιά περιχαρακωμένη άποψη επαναλαμβάνεται και ενισχύεται με πολλούς τρόπους. Ειδικώς δε για τις ηλικιωμένες γυναίκες, ο ηλικισμός μπορεί να συνδυάζεται και με σεξισμό, καθώς οι γυναίκες λαμβάνουν αρνητικά μηνύματα για την αξία τους ως γυναίκες καθώς γηράσκουν.   

Παρότι η παρουσία συντρόφου μπορεί να επιδράσει στο κατά πόσον ένα ηλικιωμένο άτομο είναι σεξουαλικώς ενεργό, υπάρχουν σεξουαλικές δραστηριότητες που δεν περιλαμβάνουν σεξ με άλλο πρόσωπο. Πράγματι, τα ηλικιωμένα άτομα επιδίδονται σε αυνανισμό, διαδικασία η οποία μπορεί να κατευνάσει τη σεξουαλική ένταση και να προσφέρει ευχαρίστηση εν τη απουσία σεξουαλικού συντρόφου.  

   Βασικά μηνύματα

 

  • Η σεξουαλική δραστηριότητα μπορεί να αποτελέσει σημαντικό μέρος της ποιότητας ζωής.
  • Η σεξουαλική δραστηριότητα και οι στενές προσωπικές σχέσεις μπορεί να αποβούν ωφέλιμες για την υγεία και την ευεξία στη γεροντική ηλικία.
  • Δεν επιθυμούν όλα τα ηλικιωμένα άτομα να είναι σεξουαλικώς ενεργά, και είναι σημαντικό αυτό να γίνεται σεβαστό.
  • Εμπόδια προς τη σεξουαλική έκφραση καθώς και στην αναζήτηση και αποδοχή αρωγής για σεξουαλικά θέματα ενδέχεται να δημιουργηθούν ως αποτέλεσμα θεωρούμενου ή και πραγματικού ηλικισμού.

   Μαθησιακοί στόχοι

 

Στο τέλος αυτής της υποενότητας, οι μανθάνοντες αναμένεται να:

  1. Κατανοούν τη σημασία της σεξουαλικής δραστηριότητας στη ζωή των ηλικιωμένων ατόμων.
  2. Είναι σε θέση να εξηγήσουν τους τρόπους με τους οποίους η σεξουαλική δραστηριότητα μπορεί να ωφελήσει τα άτομα γεροντικής ηλικίας.
  3. Επιδεικνύουν επίγνωση των τρόπων με τους οποίους αρνητικά στερεότυπα όπως ο ηλικισμός μπορούν να επηρεάσουν τη σεξουαλικότητα ενός ηλικιωμένου ατόμου.

   Περιεχόμενο

Μελέτη περίπτωσης

Η Barbra (70 ετών) υποβλήθηκε πριν από έξη μήνες σε σοβαρή χειρουργική επέμβαση, ολική υστερεκτομή, λόγω ύπαρξης καρκινικών όγκων. Η επέμβαση ήταν επιτυχής και η Barbra αισθάνεται τυχερή γιατί ο καρκίνος δεν εμφανίστηκε σε άλλο σημείο του σώματός της, καθώς, κατά τα λεγόμενά της, η μήτρα «μπορεί να αφαιρεθεί τόσο εύκολα». Επίσης, αισθάνεται ανακούφιση από το γεγονός ότι πρόλαβε τον καρκίνο σε αρχικό στάδιο, γνωρίζει ότι η κατάστασή της θα μπορούσε να ήταν πολύ διαφορετική. Η Barbra μίλησε με πολλούς γιατρούς και μέλη του νοσηλευτικού προσωπικού κατά τη διάρκεια της θεραπείας της, τόσο στο νοσοκομείο όσο και στη μονάδα πρωτοβάθμιας περίθαλψης. Και όμως, ανάμεσα σε όλα τα προσωπικά θέματα που συζήτησε με τους επαγγελματίες υγείας, ένα θέμα δεν ετέθη καθόλου, ούτε από την ίδια ούτε από τους επαγγελματίες υγείας, και αυτό ήταν εάν της επιτρεπόταν να συνεχίσει να έχει σεξουαλικές επαφές.

Καθώς συνερχόταν από το χειρουργείο, η Barbra και ο σύζυγός της Vic έρχονταν όλο και πιο κοντά. Όπως λέει η ίδια «ο καρκίνος το κάνει αυτό». Οι δύο σύζυγοι είχαν καλή σεξουαλική ζωή πριν η Barbra διαγνωστεί με καρκίνο  και θα ήθελαν να αποκτήσουν ξανά αυτό το επίπεδο εγγύτητας. Όμως, και οι δύο φοβούνται να μην προκαλέσουν ζημιά: ο Vic φοβάται να μην τραυματίσει την Barbra και η Barbra ανησυχεί μήπως κατά την επαφή καταστραφεί κάτι από την εγχείριση. Και οι δύο, έχουν αρχίσει να πιστεύουν ότι δεν πρόκειται να έχουν ξανά σεξουαλικές επαφές. 

Ερωτήσεις προς συζήτηση για τη μελέτη περίπτωσης:

  1. Είναι σημαντικό για την Barbra και τον Vic να μπορούν να έχουν σεξουαλικές επαφές. Γιατί νομίζεις ότι συμβαίνει αυτό;
  2. Θα έπρεπε οι επαγγελματίες υγείας να ακολουθούν μια προληπτική προσέγγιση απέναντι στους ηλικιωμένους πελάτες τους; Εάν ναι, πώς μπορούν να το κάνουν;
  3. Η Barbra υποπτεύεται ότι ο λόγος που δεν έλαβε οδηγίες για το θέμα των σεξουαλικών επαφών είναι η ηλικία της. Μπορεί να κάνει κάτι η Barbra για να βρει μόνη της τις απαντήσεις στα ερωτήματά της;

Κατεβάστε την υποενότητα 1

M1 Unit 1 (EL).pdf

Το σχέδιο αυτό χρηματοδοτήθηκε με την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η παρούσα δημοσίευση δεσμεύει μόνο τον συντάκτη της και η Επιτροπή δεν ευθύνεται για τυχόν χρήση των πληροφοριών που περιέχονται σε αυτήν.